De Rotterdamse haven moet concurrerend, duurzaam en toekomstbestendig blijven. Daarom pleiten gemeente, provincie en bedrijfsleven voor een langetermijnvisie, snellere vergunningverlening en investeringen in energie-infrastructuur. Deze voorstellen zijn gebundeld in een tienpuntenplan dat naar informateur Buma is gestuurd.
‘De boodschap aan het nieuwe kabinet is helder: zet visie, beleid en kapitaal in dezelfde richting, zodat het grootste industrie- en energiecluster van Europa kan blijven verduurzamen én concurreren’, zegt Arne Weverling, gedeputeerde Haven en Industrie van de provincie Zuid-Holland.
De oproep komt behalve van provincie Zuid-Holland ook van de gemeente en Havenbedrijf Rotterdam, Deltalinqs en de Economic Board Zuid-Holland. Zij stellen in de brief aan Buma dat de haven goed is voor 192.000 banen en daarmee van groot belang voor het nationale verdienvermogen.
Tegelijkertijd waarschuwen de partijen voor een ‘perfect storm’ aan problemen: oplopende energiekosten, netcongestie, stapelende regelgeving, stikstof en wereldwijde marktverstoring. Die combinatie zet volgens hen de investeringsbereidheid onder druk en bedreigt de werkgelegenheid in het haven- en industriecluster.
‘Het nieuwe kabinet heeft nú de kans om echt het verschil te maken voor de toekomst van onze haven en daarmee voor de Nederlandse economie’, zegt de Rotterdamse havenwethouder Robert Simons. ‘Het gaat om het behoud van banen voor onze kinderen én onze strategische autonomie. Wij roepen Den Haag op om samen met ons, op basis van het tienpuntenplan, de juiste keuzes te maken.’
Tien punten voor de haven
De brief aan de informateur bevat tien voorstellen om werkgelegenheid te behouden, de industrie te verduurzamen en het verdienvermogen van Nederland te versterken:
- Langetermijnvisie industriebeleid
Veranker het belang van geïntegreerde industriële clusters in het regeerakkoord. ‘Versterk deze clusters met een duidelijke visie en wijk niet af van het EU-beleid’, staat in de brief. Het advies van Feike Sijbesma en Peter Wennink wordt genoemd als mogelijk fundament voor die visie. - Investeer in infrastructuur en innovatie
Herstel achterstallig onderhoud en bereid nieuwe investeringen in weg, spoor en energie voor. De brief wijst op kansen via de NAVO-norm, die ‘zowel de krijgsmacht als de economie ten goede komen’. Het ARRRA-cluster, goed voor 40 procent van de Europese chemieproductie, wordt als cruciaal aangemerkt. - Versnel vergunningen en experimenteerzones
‘Net als in de jaren negentig moeten we ons hele stelsel van regels en vergunningverlening drastisch opschonen.’ Vergunningstrajecten duren nu soms acht jaar. Daarnaast pleiten de opstellers voor versnellingsgebieden voor duurzame innovatie en recycling van kritieke grondstoffen. - Ondersteun programma Recharge Rotterdam
Bouw voort op het publiek-private programma om het industriecluster concurrerender en duurzamer te maken. Recharge is de opvolger van de maatwerkaanpak uit het vorige regeerakkoord, waaronder de pilot Botlek. ‘Veel zaken laten zich alleen in clusterverband oplossen’, aldus de brief. - Gelijk speelveld voor energieprijzen
‘Zonder gelijkstelling van energiekosten met buurlanden stokt elke vernieuwing.’ De brief pleit voor inzet van bestaande regelingen (zoals IKC en CISAF) én aanvullende middelen. Ook moet publiek geld worden geïnvesteerd in energienetten. De ETS-middelen en langjarige SDE++-subsidies worden genoemd als essentieel. - Pak netcongestie gericht aan
Wijs de haven aan als prioritaire regio en geef voorrang aan projecten die bijdragen aan netstabiliteit. Schoon wachtlijsten op, maak ruimte voor flexibele contracten en decentrale opwek zoals waterstof of methanol. ‘Nieuwe onconventionele stappen zijn nodig.’ - Onderzoek zeewaartse uitbreiding
Creëer ruimte voor circulaire economie en nieuwe industrie. ‘Zo kan Rotterdam zijn positie als energie- en grondstoffenhub versterken en uitbouwen.’ Volgens de brief kan dit miljarden aan private investeringen losmaken. - Voorkom nieuwe stikstof- en watercrisis
‘Juist de haven kan – als vergunningen weer loskomen – een goede rol spelen bij verdere en versnelde reductie van stikstof.’ Daarnaast is volgens de brief in 2026 nauwe samenwerking nodig om vertraging door de Europese Kaderrichtlijn Water te voorkomen. - Stimuleer innovatie en samenwerking
De inzet van AI, meer rekenkracht en autonoom transport versterkt de logistiek. ‘Regionale samenwerking krijgt een boost door vestiging van de TU Delft in Rotterdam.’ - Stem onderwijs beter af op arbeidsmarkt
‘De tijd van volledige vrijblijvendheid in studiekeuze is voorbij.’ Het mbo moet flexibeler worden ingericht en opleidingen zonder arbeidsmarktperspectief moeten worden beperkt.
Nationale en Europese opgave
Volgens de initiatiefnemers is de transitie van het haven- en industriecluster niet alleen een regionale, maar ook een nationale en Europese verantwoordelijkheid. ‘Wat hier lukt, bepaalt de weerbaarheid en brede welvaart van Nederland en Europa in de komende decennia.’
‘Met de haven en industrie heeft Nederland goud in handen’, schrijven zij. ‘De Rotterdamse haven kan de motor zijn voor nieuwe verdienkansen, duurzaamheid en leveringszekerheid.’
Wanneer industriebeleid op de agenda van de informateur komt, is nog niet bekend.
